Bewegen en sporten met de ziekte van Bechterew
Bewegen helpt om soepel te blijven en hoort bij de behandeling van de ziekte van Bechterew. Toch is het niet altijd makkelijk om een beweegpatroon te vinden dat past bij pijn, stijfheid en vermoeidheid. Op deze pagina lees je hoe je beweging rustig opbouwt, welke activiteiten vaak passen en wanneer begeleiding verstandig is.
De medische richtlijn noemt regelmatig bewegen en actieve oefentherapie belangrijke onderdelen van de zorg bij axiale spondyloartritis. Lees de aanbevelingen in de Nederlandse richtlijn voor axiale spondyloartritis.
Waarom bewegen helpt
Ontsteking en stijfheid maken bewegen soms lastig. Regelmatige beweging helpt je rug en andere gewrichten in beweging te houden. De Nederlandse richtlijn beschrijft dat meer lichamelijke activiteit samenhangt met minder pijn, ziekteactiviteit en vermoeidheid. Ook slaap, stemming en lichamelijk functioneren kunnen verbeteren. Dat effect verschilt per persoon en beweging geeft geen garantie op minder klachten.
Bewegen vervangt geen medicijnen of controles bij de reumatoloog. Het vormt samen met de andere onderdelen van je behandeling één geheel.
Lees ook meer over de behandeling van de ziekte van Bechterew.
Kies een activiteit die je volhoudt
Er bestaat niet één sport die voor iedereen met Bechterew het beste is. Kies iets dat je prettig vindt, past bij je conditie en haalbaar is in je dagelijks leven. Regelmaat telt zwaarder dan een korte periode waarin je te veel doet.
- – Wandelen is eenvoudig op te bouwen. Je past de afstand en het tempo makkelijk aan.
- – Fietsen geeft een manier om conditie op te bouwen. Let erop of de houding en duur prettig voelen voor je rug en heupen.
- – Zwemmen of bewegen in water voelt voor sommige mensen comfortabel, omdat het water je lichaam ondersteunt.
- – Oefeningen voor beweeglijkheid, houding, spierkracht en conditie vullen een sport of wandeling aan.
Bouw rustig op
Begin met een hoeveelheid beweging die je regelmatig kunt herhalen. Verhoog daarna stap voor stap één onderdeel: de duur, de frequentie, het tempo of de zwaarte. Zo merk je beter wat je lichaam verdraagt. Wissel zitten af met korte momenten waarop je loopt of beweegt.
De algemene Nederlandse Beweegrichtlijnen adviseren volwassenen om wekelijks minstens 150 minuten matig intensief te bewegen en twee keer per week spier- en botversterkende activiteiten te doen. Zie dit als een richting. Als je nu weinig beweegt, begin dan lager en werk rustig naar meer toe. Een fysiotherapeut helpt je om dit doel aan te passen aan je klachten en mogelijkheden.
- – Plan beweging op vaste momenten, bijvoorbeeld tijdens een wandeling na het eten.
- – Verdeel een langere activiteit in kortere stukken als een lange sessie niet lukt.
- – Houd een paar weken bij hoe je rug, energie en slaap reageren. Gebruik die informatie om duur en tempo aan te passen.
De rol van de fysiotherapeut of oefentherapeut
Een fysiotherapeut of oefentherapeut maakt samen met jou een plan dat past bij je klachten, werk of studie en dagelijkse activiteiten. De therapeut kijkt naar je beweeglijkheid, kracht en conditie en leert je oefeningen veilig uit te voeren. Ook helpt begeleiding als je moeite hebt om zelfstandig een gezond beweegpatroon op te bouwen.
De richtlijn adviseert om actieve oefentherapie bij alle mensen met axiale spondyloartritis te overwegen. Begeleiding krijgt extra waarde als pijn, stijfheid of vermoeidheid je activiteiten beperken. Vraag je reumatoloog of huisarts welke vorm van begeleiding bij jou past.
Wat doe je op een mindere dag?
Pijn, stijfheid en vermoeidheid wisselen vaak. Op een mindere dag helpt het om de activiteit lichter of korter te maken in plaats van alles te laten vallen. Kies bijvoorbeeld voor een rustige wandeling, een paar eenvoudige oefeningen of meerdere korte beweegmomenten. Forceer geen scherpe of nieuwe pijn. Neem contact op met je behandelaar als klachten na het aanpassen duidelijk blijven toenemen.
Nieuwe of opvallende klachten vragen soms om een medische beoordeling. Op de pagina Symptomen van de Ziekte van Bechterew lees je welke klachten extra aandacht vragen.
Ook Thuisarts over axiale spondyloartritis adviseert contact met de huisarts of reumatoloog bij toenemende pijn en stijfheid, een dik en pijnlijk gewricht of pees, of bij een rood en pijnlijk oog.
Een praktisch begin
Kies één activiteit die je deze week op meerdere momenten wilt doen. Houd de eerste stap klein genoeg om vol te houden. Evalueer daarna hoe je lichaam reageert en pas duur of tempo aan. Lukt het niet om zelf een goede balans te vinden, vraag dan begeleiding. Zo wordt bewegen een vast onderdeel van je behandeling in plaats van een losse poging.